“นาฬิกา” นวัตกรรมคู่พิภพ

ถ้าจะให้ยกแบบอย่างของสิ่งประดิษฐที่ทำผลให้สามัญชนอย่างมากมาย นาฬิกา คงเป็นหนึ่งอย่างที่สมน้ำสมเนื้อมีในลิสต์ดังกล่าว

ไม่มีขึ้นฤกษ์ที่แท้จริงว่า การทำขึ้นนาฬิกาเรือนแรกปรากฏเมื่อใด แม้กระนั้นมีหลักฐานว่ากลุ่มมนุษย์อียิปต์โบราณกาล ใช้เครื่องมือบอกให้ทราบเวลาในรูปของแท่งศิลาสูงสี่เหลี่ยม ซึ่งจะทอดเงาลงบนทรายย้ำเวลาที่ผ่านไปในช่วงเวลาเดียวกันนั้นก็มีการใช้นาฬิกาแดดด้วย ซึ่งประกอบจากแผ่นเหล็กแบบกลมมีส่วนนูนลาดเทขึ้นมาจากตรงกลาง เมื่อสุริยะขยับไป เงาที่ตกลงบนแผงหน้าปัดจะเป็นตัวบอกกล่าวเวลา จนทุกวันนี้ก็ยังมีการใช้นาฬิกาแดดอยู่

จนในยุคสมัยปี 1500 ก่อนคริสตกาล เชื้อชาติอียิปต์ได้ก่อนาฬิกาแดดที่เก็บไว้กับตัวได้ส่วนตัวขึ้นมา ซึ่งถือว่าเป็นเทือกเถาเหล่ากอของนาฬิกาข้างในยุคปัจจุบัน

นาฬิกาเรือนเริ่มแรกที่มี ตัวเกาะฟันเฟือง (escapements) บังเกิดในปี ค.ศ. 1285 โดยเป็นหอนาฬิกาที่มีเข็มชั่วโมงแค่อันเดียว สถาปนาอยู่ที่เมืองมิลาน เป็นระบบดำเนินด้วยสม่ำเสมอบ่อยและดันเฟืองให้เลื่อนไปเบื้องหน้าด้วยอัตราที่เท่ากัน แต่ความเที่ยงตรงของเวลาที่ย้ำยังไม่เนืองนิจ

                ค.ศ.1364 Giovanni de Dondi เป็นมนุษย์แต่แรกที่ก่อสร้างนาฬิกาแบบมีลูกศรเจรจาตำแหน่งของ จันทรา  ดวงอาทิตย์และดาวเคราะห์ ทั้ง  5  ดวงด้วย  Peter Henlein ช่างทำกุญแจกลุ่มมนุษย์เยอรมันเป็นผู้ผลิตนาฬิกาล้ำสมัยเรือนแรกเริ่มของโลกในขณะต้นปี  ค.ศ.1500  แต่นาฬิกายังคงมีสัดส่วนใหญ่โตและมีน้ำหนักเยอะไม่ต่างจากเดิมเท่าใดนัก

ค.ศ.1500  Peter Henlein ได้ก่อสร้างนาฬิกาที่มีสัดส่วนกะทัดรัดและน้ำหนักเบา แค่  1  กิโลกรัมเท่านั้น ในปี ค.ศ.1641 กาลิเลโอได้ตรวจการไกวของตะเกียง เขาเจอว่าการแกว่งไกวครบรอบของตะเกียงแต่ละมื้อใช้เวลาดุลทุกครั้ง  ไม่ว่าจะแกว่งมากหรือน้อยเพียงใด  กาลิเลโอจึงมอบหมายให้ลูกชาย ชื่อ Vincenzio Galilei ประกอบนาฬิกาโดยใช้การส่ายของลูกตุ้มเป็นสิ่งของกำกับเวลา  ขนานนามว่า  นาฬิกาเพนดูลัม (Pendulum)  ซึ่งอาจเดินได้อย่างตรงเวลาพอควร

ค.ศ.1657 Christian Huygens นักวิทยาศาสตร์ชาวเนเธอร์แลนด์ประดิษฐ์นาฬิกาโดยใช้แบบฉบับของ Pendulum ดูแลการทำงานโดยมีตัวประกอบคือ  ล้อ  ฟันเฟืองและลวดสปริง นาฬิกาแบบนี้อาจวัดเวลาได้เที่ยงตรงยิ่งกว่านาฬิกาเพนดูลัม

ค.ศ.1929 Warren Morrison ได้เก๊นาฬิกาควอตซ์ขึ้นเป็นรูปพรรณสัณฐานใส่ข้อมือ  นาฬิกาหมู่นี้ตรงมาก และในปี  ค.ศ.1980  เป็นห้วงเวลาที่เริ่มพาความล้ำสมัยสมองกลเข้ามาใช้  มีการสร้างสรรค์นาฬิกาโดยใช้ชิป (chip)  เป็นโครงสร้างเพิ่มขึ้นในระบบของนาฬิกา  ซึ่งยกเว้นจะบอกเวลาแล้วยังอาจจะเก็บสำรองข้อมูลที่จำเป็นและเชี่ยวชาญใช้เป็นสิ่งของคำนวณอิเล็กทรอนิกส์ได้ด้วย  แล้วเทคโนโลยีในด้านการทำขึ้นนาฬิกาได้ก้าวหน้าเรื่อยมา กระทั่งทุกวันนี้เรามีนาฬิกาคอมพิวเตอร์ใช้กันแล้ว

สำหรับสยาม มีการจัดทำเครื่องบอกเวลาใช้เองขณะร้อยปีมาแล้ว ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยทรงมีรับสั่งกับเสนาผู้เคียงคู่ มีความว่า " สยามจะอยู่รอด เก็บความเป็นไทไม่เป็นขี้ข้าคนต่างประเทศ จะต้องทำให้คนไทยเชื่อ และต่างประเทศเชื่อว่าชาวไทยนี้เชี่ยวชาญ " จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้ากรมอุทกศาสตร์ท่านแรกของไทย ชื่อ Captain Loftus ประดิษฐ์ นาฬิกาแดด ไว้ให้เป็นเครื่องมือระบุหมายแจ้งให้ทราบเวลา แล้วทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งไว้ที่ลานน้ำหน้าพระอุโบสถวัดนิเวศน์ธรรมประวัติ บางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยาจนทุกวันนี้

นาฬิกาที่ใช้อยู่ในปัจจุบันนี้ปันออกเป็น 2 ชั้นอย่างนี้

1. Mechanical Watch หรือนาฬิกากลไกจักรกล ที่พึ่งพิงการเคลื่อนที่ของฟันเฟืองต่างๆ ในชุดระบบที่ได้รับแรงขับมาจากลานสปริงมาทำให้นาฬิกาเดินได้ นาฬิกาจักรกลได้รับการประดิษฐมานานหลายร้อยปีจำแนกออกเป็น 2 ประเภทคือ

- Manual Winding Watch คือนาฬิกาหมุนลาน (ไขลานด้วยมือ) ซึ่งพึ่งพาอาศัยการหมุนลานเพื่อดึงให้สปริงลานดึงขึ้น และจนถึงสปริงลานตัวนี้สู่สภาพเดิม เหมือนการถ่ายถ่ายเทพลังงานที่ใช้ในการติดเครื่องฟันเฟืองต่างๆ ของระบบและทำให้ตัวเครื่องปฏิบัติการ

     - Automatic Winding Watch (Self-winding watch) คือนาฬิกาอัตโนมัติ หรือนาฬิกาไขลานออโจเมติก หรือเรียกง่ายๆ ว่าไขลานและทำงานได้ด้วยตัวเอง นาฬิกาในกลุ่มนี้จะมีตัวโรเตอร์ (Rotor) คอยเหวี่ยงขึ้นลานให้ เมื่อที่เราสวมใส่นาฬิกาไว้บนข้อมือตลอด หรือ ข้างในเครื่องหมุนหรือตู้ไขลานนาฬิกา (Watch winder) ซึ่งแรงสลัดจากข้อมือและตู้ไขลานจะกรุณาให้โรเตอร์ดำเนินการไม่เว้นมีผลกระทบให้เกิดการขึ้นลานตลอด นาฬิกาจึงสามารถเดินได้เป็นประจำ และข้อควรจำของนาฬิกาพวกถ้าเคาะนี้ตัวเรือนค่อยๆๆ ก็จะรู้เสียงโรเตอร์ไหวและหมุนดังเป็นเสียงกิ๊กเบาๆ

2. Quartz Watch ที่เรียกกันว่านาฬิกาควอตซ์หรือนาฬิกาอิเล็กทรอนิกส์ คือนาฬิกาที่ต้องใช้แบตเตอรี่หรือถ่านสนับสนุนในการดำเนินการ นั่นเอง นาฬิกากลุ่ม นี้ใช้กำลังแรงงานกระแสไฟฟ้าจากแบตเตอรี่เป็นตัวหมุนเข็มนาฬิกาให้เดินบ่งบอกเวลาหรือบ่งบอกเวลาผ่านระบบเลขดิจิตอลบนหน้าปัดผัง LCD หรือ LED ซึ่งจะใช้กำลังกระแสไฟฟ้าบางส่วนส่งข้ามผลึกควอตซ์แล้วรองรับสัญญาณความถี่ๆคืนออกมาให้ไมโครเซสเซอร์ประมาณผลสรุปออกมาเป็นเวลา และควบคุมการเดินของเข็มอีกต่อหนึ่ง นาฬิกาควอตซ์มีความแม่นยำมากและสนนราคาไม่มีราคา ง่ายต่อการใช้งาน แต่ไม่นิยมในหมู่นักเล่นนาฬิกาเท่าไร

นาฬิกาเป็นสิ่งประดิษฐที่อยู่คู่พงศาวดารมาอย่างยาวนาน บุคคลส่วนมากมีไว้เพื่อนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน แต่ก็ยังมีอีกมากมายที่จ่ายนาฬิกาเรือนดีมาไว้เก็บรวบรวมและมีปริมาณเงินหมุนเวียนในแวดวงนี้อย่างมหาศาล

คำค้นหาที่เกี่ยวข้อง : ซื้อนาฬิกา